Beth yw datblygiad ‘Un Blaned’?

Share

Dim ond un blaned sydd gennym, ond mae gan berson cyfartalog gwlad datblygedig neu un sy’n datblygu’n gyflym ‘ôl troed ecolegol’ sydd mor fawr pe bai pawb ar y blaned yn byw yn y modd hwnnw byddai angen o leiaf tair planed i’w cefnogi.

Ar gyfartaledd, i bob bod dynol ar y blaned, mae fel pe bai gennym 1.5 planed ddaear (ac yn codi).

Ôl troed ecolegol dynoliaeth?

Humanitys ecological footprint

[llun o Adroddiad Planed Fyw WWF]

Mewn geiriau eraill rydym yn defnyddio mwy o adnoddau nag y gellir eu hailosod, ac yn creu mwy o lygredd na all y blaned eu hamsugno.

Ond fe geir opsiynau a strategaethau ar gyfer cartrefi, busnesau, cymunedau, trefi a hyd yn oed dinasoedd ito leihau’n sylweddol eu hôl traed ecolegol.

Yng Nghymru, rydym yn ffodus. Mae gan Lywodraeth Cymru bolisi unigryw i gefnogi Datblygiad Un Blaned. Dyma sut mae’n gweithio:

Trwy Nodyn Cyngor Technegol 6 (TAN 6) a Pholisi Cynllunio Cymru (PPW) mae’n trefnu polisïau cynllunio ar gyfer defnydd y tir i gefnogi cymunedau cynaliadwy, ar hyn o bryd mewn cyd-destun gwledig.

Mae Adran 4, TAN 6 yn diffinio Datblygiadau Un Blaned fel gweithredu egwyddorion Datblygiad Effaith Isel yng nghyd-destun Cymru a bod yn enghreifftiau o ddatblygiad cynaliadwy. Mae’n rhagnodi’r nodweddion canlynol o gymuned ‘Un Blaned’:

  1. Tai fforddiadwy ar gyfer cartrefi o feintiau gwahanol;
  2. Adeiladau sydd o leiaf yn Garbon Sero gydol eu cylch bywyd cyfan;
  3. Ôl troed ecolegol cychwynnol o 2.4 hectar byd-eang y person neu lai a photensial clir i symud tuag at 1.88 hectar byd-eang:
  4. Dadansoddiad carbon;
  5. Gwastraff agos-at-sero;
  6. Egni adnewyddadwy 100%;
  7. Mentrau’n seiliedig ar y tir i fodloni tua 65% o leiafswm anghenion y preswylwyr;
  8. Cynaeafu dŵr glaw, ar gyfer dŵr yfed ffres ac ar gyfer dibenion eraill;
  9. Triniaeth ecolegol Dŵr Llwyd a Dŵr Du gydag adferiad maethol;
  10. Darpariaeth i ddiogelu rhag digwyddiadau tywydd eithafol fel llifogydd neu sychder;
  11. Cynllun cludiant carbon isel neu sero;
  12. Cynnydd mewn bioamrywiaeth trwy blannu mwy o rywogaethau brodorol;
  13. Asesiad o’r effaith ar y gymuned leol;
  14. Annog y defnydd o iaith a diwylliant Cymru.

Linc yw hwn i bapur briffio PDF ar sut mae Datblygiad Un Blaned yn cefnogi dyletswyddau cyrff cyhoeddus dan ddeddfwriaeth Gymreig ddiweddar.

Ffeindiwch allan am ein prosiect prototeip a sut fath o fannau y gallai’r cymunedau hyn yn ardal Calon Cymru fod.